NEGARA MAKIN KAYA, TETAPI SIAPA YANG MEMILIKI KEKAYAAN ITU?
Satu persoalan tentang penswastaan, kerajaan, koperasi dan masa depan ekonomi Malaysia
Malaysia hari ini mempunyai beberapa angka ekonomi yang kelihatan positif.
Ringgit berada pada paras sekitar RM4.09 berbanding dolar Amerika pada 29 Julai 2026. Ekonomi Malaysia pula berkembang 5.8% pada suku kedua 2026, lebih baik daripada pertumbuhan 5.4% pada suku pertama. Bagi separuh pertama 2026, ekonomi berkembang 5.6%.
Inflasi Malaysia pada Jun 2026 pula berada pada 1.9%, berbanding 2.0% pada Mei. Kadar pengangguran yang terkini tersedia ialah 3.0% pada Mei 2026.
Jadi, kalau kita melihat angka makroekonomi semata-mata, memang ada sebab untuk mengatakan ekonomi Malaysia berada dalam keadaan yang agak baik.
Tetapi persoalan saya ialah:
Kalau negara semakin kaya, mengapa begitu ramai rakyat masih merasakan kehidupan semakin mahal dan manfaat kekayaan negara tidak cukup terasa dalam kehidupan harian mereka?
Ini bukan bermaksud angka ekonomi itu palsu.
Angka tersebut tetap angka.
Tetapi GDP bukan dompet rakyat, dan pertumbuhan ekonomi tidak semestinya bermaksud setiap lapisan masyarakat menikmati pertumbuhan itu pada kadar yang sama.
Inflasi 1.9% juga tidak bermaksud harga barang sudah kembali murah. Ia bermaksud harga secara keseluruhan masih meningkat, tetapi pada kadar yang lebih perlahan. Malah inflasi suku kedua 2026 ialah 1.9%, lebih tinggi daripada 1.6% pada suku pertama.
Maka kita perlu bertanya soalan yang lebih besar:
SIAPA MEMILIKI KEKAYAAN EKONOMI?
Pada pandangan saya, inilah persoalan yang jarang dibincangkan apabila kita bercakap tentang “kemajuan negara”.
Malaysia membangunkan ekonominya melalui gabungan kerajaan dan sektor swasta. Tetapi satu perubahan besar berlaku sejak era 1980-an apabila negara memilih dasar penswastaan.
Kerajaan Malaysia mula melaksanakan dasar penswastaan pada 1983. Antara rasionalnya ialah mengurangkan beban kewangan dan pentadbiran kerajaan, meningkatkan kecekapan dan produktiviti serta menggalakkan persaingan dan penyertaan sektor swasta.
Pada zaman itu, pendekatan tersebut mempunyai logiknya.
Kerajaan menghadapi masalah kecekapan dan beban kewangan. Sektor swasta pula dilihat mempunyai modal, kepakaran dan keupayaan mengurus perniagaan secara lebih kompetitif.
Tetapi selepas lebih 40 tahun, kita berhak bertanya:
Adakah kita terlalu banyak mereformasikan ekonomi melalui penswastaan, tetapi tidak cukup mereformasikan kerajaan itu sendiri?
KENAPA TIDAK REFORMASI KERAJAAN?
Inilah pandangan saya.
Saya tidak menolak sektor swasta.
Saya juga tidak mengatakan kerajaan tidak mendapat hasil daripada syarikat swasta.
Sudah tentu kerajaan mendapat hasil melalui cukai, dividen, royalti, lesen, konsesi dan pelbagai bentuk kutipan lain.
Tetapi kerajaan tidak menerima keseluruhan keuntungan daripada aktiviti ekonomi yang dijalankan oleh syarikat swasta.
Sebahagian nilai itu menjadi keuntungan syarikat dan pemilik modal.
Jadi persoalannya bukan:
“Kerajaan dapat atau tidak dapat hasil?”
Sudah tentu kerajaan dapat.
Persoalannya ialah:
Berapa banyak nilai ekonomi yang dapat dikekalkan sebagai nilai milik rakyat melalui kerajaan, berbanding nilai yang menjadi keuntungan dan pemilikan sektor swasta?
Inilah perbezaan yang saya rasa perlu kita bincangkan.
KERAJAAN TIDAK PERLU MENJADI SYARIKAT
Apabila saya mengatakan kerajaan perlu “seperti swasta”, saya bukan bermaksud kerajaan perlu mengejar keuntungan maksimum.
Kerajaan bukan syarikat.
Hospital kerajaan tidak perlu mencari keuntungan maksimum.
Sekolah kerajaan tidak perlu mencari keuntungan maksimum.
Pengangkutan awam tidak semestinya perlu mencari keuntungan maksimum.
Tetapi cara pengurusan kerajaan boleh direformasikan dengan disiplin yang kita lihat dalam organisasi yang berprestasi tinggi.
Contohnya:
- KPI yang jelas
- kawalan kos
- pengurangan pembaziran
- penggunaan teknologi
- pengukuran produktiviti
- akauntabiliti pengurusan
- ganjaran berdasarkan prestasi
- keputusan berasaskan data
- proses yang lebih pantas
- persaingan dan penanda aras antara agensi
- ketelusan terhadap penggunaan wang rakyat
Ringkasnya:
Jangan swastakan kerajaan. Reformasikan kerajaan.
Kerajaan kekal milik rakyat.
Tetapi kerajaan mesti menjadi lebih cekap, berdisiplin, produktif dan berdaya saing.
TIGA MODEL PEMILIKAN
Jika kita melihat dunia, kita akan mendapati bahawa tidak ada satu model ekonomi yang digunakan secara mutlak oleh semua negara.
Ada negara yang memberikan peranan besar kepada kerajaan sebagai pemilik.
Ada negara yang mempunyai sektor koperasi yang kuat.
Ada negara yang lebih bergantung kepada pemilikan swasta dan mekanisme pasaran.
1. MODEL KERAJAAN
Norway merupakan contoh menarik.
Kerajaan Norway mempunyai pemilikan langsung dalam 69 syarikat dan menyatakan bahawa negara mempunyai pendekatan pragmatik terhadap apa yang patut dimiliki oleh kerajaan.
Ini menunjukkan bahawa pemilikan kerajaan tidak semestinya bermaksud syarikat itu perlu diurus secara birokratik.
Syarikat milik negara masih boleh diurus secara profesional dan komersial.
Pada peringkat global pula, OECD melaporkan bahawa syarikat milik kerajaan semakin penting dalam ekonomi dunia. Pada 2023, terdapat 126 syarikat milik kerajaan dalam kelompok 500 syarikat terbesar dunia berdasarkan hasil, berbanding hanya 34 pada tahun 2000. Syarikat-syarikat ini memiliki aset sekitar USD53.5 trilion dan menghasilkan lebih USD12 trilion hasil pada 2023.
Maksudnya, idea bahawa kerajaan mesti menjual aset atau aktiviti ekonomi kepada swasta untuk mendapatkan kecekapan bukanlah satu-satunya jalan.
2. MODEL KOPERASI
Kemudian terdapat model koperasi.
Sepanyol mempunyai contoh terkenal melalui MONDRAGON.
MONDRAGON ialah rangkaian koperasi yang menjalankan aktiviti dalam pelbagai bidang dan beroperasi dalam pasaran sebenar. Laporan tahun 2023 menunjukkan bahagian pengedaran kumpulan itu sahaja mempunyai purata hampir 38,916 pekerja dan jualan bersih €6.02 bilion.
Model koperasi menarik kerana ia berada di antara dua dunia:
bukan kerajaan sepenuhnya, tetapi bukan juga syarikat yang pemilik modalnya semata-mata menjadi penerima utama nilai.
Dalam koperasi, pemilikan dan penyertaan anggota menjadi asas penting.
3. MODEL SWASTA
Kemudian kita mempunyai model yang lebih bergantung kepada sektor swasta dan pasaran.
Model seperti ini boleh menghasilkan inovasi, persaingan, pelaburan dan kecekapan.
Saya tidak menolak semua itu.
Malah, Malaysia sendiri memerlukan sektor swasta yang kuat.
Masalahnya bukan kewujudan sektor swasta.
Masalahnya ialah apabila kita mula bertanya:
Apakah bahagian kekayaan ekonomi yang benar-benar kembali kepada rakyat?
JADI, APA YANG SALAH DENGAN PENSWASTAAN?
Saya ingin jelaskan pendirian saya.
Saya tidak mengatakan Dasar Penswastaan Malaysia merupakan kegagalan mutlak.
Dasar tersebut mempunyai sebab dan konteks sejarahnya.
Malah, matlamat asalnya termasuk meningkatkan kecekapan dan produktiviti serta mengurangkan beban kewangan dan pentadbiran kerajaan.
Tetapi pada pandangan saya, kesilapan terbesar ialah apabila penswastaan dilihat sebagai jalan utama untuk menyelesaikan masalah kecekapan kerajaan, sedangkan kerajaan sendiri tidak direformasikan secara sama agresif.
Kita boleh menyerahkan sesuatu kepada swasta.
Tetapi kita tidak semestinya menyelesaikan masalah asas dalam sistem kerajaan.
Akhirnya kita mungkin mendapat:
ekonomi yang berkembang + syarikat yang semakin besar + aset yang semakin bernilai
tetapi pada masa yang sama:
rakyat masih merasakan kos hidup tinggi + perkhidmatan awam perlu diperbaiki + kuasa beli masih menjadi persoalan.
Itulah jurang yang perlu kita bincangkan.
KEKAYAAN NEGARA BUKAN SEKADAR GDP
GDP mengukur nilai aktiviti ekonomi.
Ringgit mengukur kekuatan relatif mata wang.
Inflasi mengukur perubahan tingkat harga.
Pengangguran mengukur keadaan pasaran pekerjaan.
Semua ini penting.
Tetapi rakyat mempunyai ukuran yang lebih mudah:
“Boleh tak gaji aku menampung kehidupan?”
“Boleh tak aku beli rumah?”
“Boleh tak aku menyimpan?”
“Boleh tak aku membesarkan anak tanpa sentiasa tertekan dengan kos?”
“Adakah perkhidmatan awam yang aku terima setimpal dengan cukai yang aku bayar?”
Di situlah ukuran ekonomi bertemu dengan realiti kehidupan.
PERSOALAN SAYA UNTUK MALAYSIA
Kalau kita sudah mempunyai sektor swasta yang besar, mungkin persoalan kita selepas ini bukan lagi:
“Apa lagi yang boleh kita swastakan?”
Tetapi:
“Apa yang perlu kita reformasikan dalam kerajaan supaya kerajaan sendiri mampu menghasilkan lebih banyak nilai untuk rakyat?”
Kerajaan mempunyai aset.
Kerajaan mempunyai tenaga manusia.
Kerajaan mempunyai data.
Kerajaan mempunyai kuasa perundangan.
Kerajaan mempunyai infrastruktur.
Kerajaan mempunyai institusi.
Kerajaan mempunyai hasil cukai.
Kerajaan juga mempunyai akses kepada modal dan kemampuan untuk merancang ekonomi dalam jangka panjang.
Jadi mengapa tidak kita gunakan semua kekuatan itu dengan pengurusan moden, disiplin prestasi dan kecekapan yang lebih tinggi?
MUNGKIN MASA UNTUK MODEL BAHARU
Saya tidak mencadangkan Malaysia memilih hanya satu daripada tiga model.
Saya lebih berminat kepada satu model campuran yang lebih seimbang:
KERAJAAN
Memiliki dan mengawal sektor yang benar-benar strategik.
KOPERASI
Memberikan rakyat peluang memiliki sebahagian daripada aktiviti ekonomi secara bersama.
SWASTA
Membawa modal, inovasi, persaingan dan kecekapan.
Dan di atas ketiga-tiganya:
KERAJAAN YANG DIREFORMASI
Kerajaan tidak semestinya perlu memiliki semua perkara.
Tetapi kerajaan mesti cukup cekap untuk memastikan nilai yang dihasilkan oleh ekonomi akhirnya memberi manfaat yang nyata kepada rakyat.
KEMAJUAN NEGARA BUKAN HANYA TENTANG BERAPA BESAR EKONOMI KITA
Ringgit boleh mengukuh.
GDP boleh meningkat.
Inflasi boleh rendah.
Pengangguran boleh rendah.
Semua itu adalah berita baik.
Tetapi saya percaya kita belum boleh berhenti di situ.
Kerana persoalan sebenar bukan sekadar:
“Adakah Malaysia semakin kaya?”
Persoalan yang lebih penting ialah:
“Siapa yang memiliki kekayaan itu?”
Dan yang paling penting:
“Berapa banyak daripada kekayaan itu benar-benar sampai kepada kehidupan rakyat biasa?”
Pada saya, inilah perdebatan ekonomi Malaysia yang kita perlu mulakan.
Bukan kerajaan lawan swasta.
Bukan kapitalis lawan rakyat.
Tetapi:
Bagaimana kita membina sebuah negara yang menghasilkan kekayaan dengan cekap — dan memastikan kekayaan itu tidak hanya bertambah dalam angka, tetapi benar-benar dirasai dalam kehidupan rakyat.
Itulah reformasi yang saya fikir Malaysia perlukan.
.jpg)
0 Ulasan